1. Có nên tắm nắng cho bé? Những lợi ích không tưởng có thể mẹ không biết

Nếu tắm nắng cho bé đang là vấn đề khiến các cha mẹ băn khoăn thì hãy an tâm vì đây là điều nên làm trong những năm tháng đầu đời của trẻ sơ sinh. Trong ánh sáng mặt trời có chứa tia UVB, một nhân tố giúp làn da của bé chuyển hóa tiền vitamin D thành vitamin D3 một cách tự nhiên và hiệu quả. Từ đó, chúng góp phần đến sự phát triển toàn diện của bé.

Nhưng cùng với đó, trong ánh sáng mặt trời cũng chứa các nhân tố có thể gây hại cho làn da và sức khỏe của bé. Bởi vậy, nhiều cha mẹ vẫn e ngại việc cho bé tắm nắng mỗi ngày.

 Theo các chuyên gia, nếu cho bé tắm nắng đúng thời điểm, trong khoảng thời gian vừa đủ, cơ thể bé sẽ được.

Hấp thụ vitamin D một cách tự nhiên, hiệu quả

Vitamin D là vi chất thiết yếu giúp cơ thể bé hấp thụ canxi và phospho – hai thành phần quan trọng cấu tạo nên hệ xương và răng. Tuy nhiên, nguồn vitamin D từ sữa mẹ thường không đủ, đặc biệt trong giai đoạn sơ sinh.

Tắm nắng giúp bé hấp thụ vitamin D một cách tự nhiên, hiệu quả

Ánh sáng mặt trời, cụ thể là tia cực tím B (UVB), khi tiếp xúc với da sẽ kích hoạt quá trình tổng hợp vitamin D3 tại chỗ. Đây là con đường tự nhiên và hiệu quả nhất giúp bé bổ sung vitamin D mà không cần can thiệp bằng thuốc hoặc thực phẩm chức năng.

Thúc đẩy tăng cường hệ miễn dịch

Vitamin D không chỉ giúp xương chắc khỏe mà còn đóng vai trò điều hòa hệ miễn dịch, hỗ trợ sản sinh các peptide kháng khuẩn – tuyến phòng thủ đầu tiên chống lại các mầm bệnh. Trẻ thiếu vitamin D thường dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn như viêm phổi, viêm phế quản, viêm tai giữa hoặc cảm cúm.

Tắm nắng đều đặn giúp duy trì nồng độ vitamin D huyết thanh ở mức lý tưởng, từ đó tăng khả năng đề kháng tự nhiên mà không cần lạm dụng kháng sinh.

Giúp điều chỉnh nhịp sinh học, hỗ trợ giấc ngủ cho bé

Ánh sáng tự nhiên có ảnh hưởng trực tiếp đến chu kỳ thức – ngủ của cơ thể thông qua cơ chế điều tiết hormone melatonin. Khi bé được tiếp xúc ánh sáng buổi sáng sớm, cơ thể sẽ hiểu rằng “ngày mới bắt đầu”, từ đó thiết lập nhịp sinh học ổn định hơn.

Điều này đặc biệt quan trọng với trẻ sơ sinh, vốn có chu kỳ ngủ thất thường. Một lịch tắm nắng nhẹ nhàng mỗi sáng có thể giúp bé ngủ đúng giờ, ngủ sâu giấc hơn và ít quấy khóc về đêm.

Giảm nguy cơ còi xương ở trẻ nhỏ

Thiếu vitamin D lâu dài là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng còi xương, chậm phát triển chiều cao và biến dạng xương ở trẻ nhỏ. Trẻ không được tắm nắng thường xuyên dễ gặp các biểu hiện như: chậm mọc răng, chậm biết đi, vòng kiềng, thóp rộng lâu liền…

 Việc cho bé tắm nắng đúng cách ngay từ tháng đầu đời giúp duy trì mật độ xương khỏe mạnh, ngăn ngừa hiệu quả tình trạng mềm xương và biến dạng xương.

Giúp bé có một làn da khỏe mạnh

Tắm nắng vào khung giờ an toàn còn có tác dụng diệt khuẩn nhẹ trên bề mặt da, giúp làm khô các vùng da bị hăm, mẩn đỏ, rôm sảy. Ánh nắng nhẹ cũng kích thích sản sinh vitamin D tại chỗ trên da – yếu tố hỗ trợ tái tạo mô da và tăng sức đề kháng da.

Nên cho bé tắm nắng khi nào?

Tắm nắng là một trong những phương pháp tự nhiên giúp trẻ nhỏ hấp thu vitamin D hiệu quả, hỗ trợ phát triển hệ xương và tăng cường hệ miễn dịch. Tuy nhiên, thời điểm tắm nắng cho bé không thể tùy tiện, bởi nếu chọn sai thời gian, tia cực tím (UV) có thể gây hại cho làn da mỏng manh của trẻ.

 Theo đó, những thời điểm vàng cha mẹ có thể cho bé ra ngoài tắm nắng là:

• Buổi sáng sớm (từ 6h30 đến trước 8h): Đây là khoảng thời gian lý tưởng và an toàn nhất để cho bé tắm nắng. Lúc này, mặt trời vừa lên, cường độ tia UV còn thấp, ánh sáng dịu nhẹ, không gây bỏng rát hay tổn thương da bé. Trong giai đoạn này, ánh nắng chứa tia UVB – tia có khả năng kích hoạt tổng hợp vitamin D3 tự nhiên trong da mà không kèm theo nguy cơ gây hại.

• Buổi chiều muộn (sau 16h30): Nếu không thể cho bé tắm nắng vào buổi sáng, thì sau 16h30 hoặc gần 17h là một lựa chọn thay thế an toàn. Tuy lượng tia UVB vào thời điểm này thấp hơn buổi sáng, nhưng ánh nắng lúc này vẫn dịu nhẹ, có thể giúp cơ thể bé thư giãn, điều chỉnh nhịp sinh học và hỗ trợ giấc ngủ sâu hơn vào ban đêm.

• Sáng sớm là thời điểm vàng để tắm nắng cho bé

• Sáng sớm là thời điểm vàng để tắm nắng cho bé

Bé nên tắm nắng trong bao lâu?

Tìm hiểu cách tắm nắng cho bé như thế nào, cha mẹ sẽ thấy bên cạnh thời điểm tắm thì việc tắm nắng cho bé trong bao lâu cũng rất quan trọng. Vậy nhưng câu trả lời không giản như chỉ là vài phút hay vài chục phút. Tùy theo từng giai đoạn phát triển, nhu cầu và khả năng thích nghi của làn da bé sẽ khác nhau. Dưới đây là khuyến nghị về thời gian tắm nắng phù hợp dựa trên độ tuổi của trẻ:

• Trẻ sơ sinh (0–3 tháng tuổi): Đây là độ tuổi làn da bé cực kỳ mỏng và nhạy cảm, dễ bị tổn thương nếu tiếp xúc lâu với ánh nắng. Giai đoạn này chủ yếu là làm quen dần với ánh sáng mặt trời. Thời gian khuyến nghị: 5–10 phút mỗi ngày.

• Trẻ từ 4–12 tháng tuổi: Ở độ tuổi này, da đã có thể thích nghi tốt hơn. Đây là thời điểm lý tưởng để tăng cường tổng hợp vitamin D, thúc đẩy phát triển xương và răng. Thời gian khuyến nghị: 10–15 phút mỗi ngày.

• Trẻ từ 1 tuổi trở lên: Lúc này, trẻ bắt đầu vận động nhiều hơn, có thể kết hợp tắm nắng với vui chơi ngoài trời, hỗ trợ phát triển thể chất toàn diện. Thời gian khuyến nghị: 15–20 phút mỗi ngày, có thể chia thành 1–2 lần (sáng và chiều).

Không nên tắm nắng cho bé khi nào?

Nếu hiểu rõ tắm nắng cho bé như thế nào mới đúng, an toàn thì đây có thể trở thành con dao hai lưỡi ảnh hưởng đến sức khỏe của bé. Thực tế, không phải lúc nào cũng thích hợp để bé tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời. Việc lựa chọn sai thời điểm tắm nắng có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng đến làn da và sức khỏe của trẻ nhỏ.

Theo cách chuyên gia, cha mẹ không nên tắm nắng cho bé khi:

Trong khung giờ từ 9h30 sáng đến 16h chiều

Ánh nắng mặt trời trong khoảng thời gian này chứa tia cực tím (UV) ở mức cao, đặc biệt là tia UVA và UVB, có thể gây bỏng da, lão hóa sớm và thậm chí tăng nguy cơ ung thư da. Đối với làn da mỏng manh của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, tác động của tia UV càng nghiêm trọng hơn.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chỉ nên cho trẻ tắm nắng vào buổi sáng sớm, từ 6h30 đến trước 9h, khi cường độ tia UV ở mức an toàn.

Khi bé đang bị sốt, cảm cúm hoặc mắc bệnh ngoài da

Khi cơ thể đang chống chọi với virus hay vi khuẩn, sức khỏe hay hệ miễn dịch của bé bị suy yếu, việc tiếp xúc với ánh nắng có thể khiến tình trạng bệnh trầm trọng hơn.

Ngoài ra, nếu trẻ bị viêm da, rôm sảy hoặc chàm, ánh nắng có thể kích ứng khiến vùng da tổn thương trở nên nghiêm trọng, gây đau rát hoặc nhiễm trùng.

Khi bé vừa mới ăn no hoặc đang đói

Tắm nắng ngay sau khi ăn có thể làm ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa, gây nôn trớ, đầy bụng hoặc khó chịu ở trẻ. Ngược lại, nếu tắm nắng khi em bé đang đói, cơ thể sẽ mệt mỏi, dễ bị tụt đường huyết nhẹ, nhất là đối với trẻ sơ sinh.

Thời điểm lý tưởng là 30–45 phút sau khi bé ăn xong, khi cơ thể đã ổn định hơn.

Khi thời tiết quá nóng, oi bức hoặc ô nhiễm

Vào những ngày hè nắng gắt hoặc khi chỉ số nhiệt độ ngoài trời vượt quá 35 độ C, da trẻ dễ bị bỏng nắng, mất nước và say nắng. Ngoài ra, bụi mịn và chất ô nhiễm không khí vào buổi n sáng sớm hoặc cuối ngày cũng có thể ảnh hưởng đến hệ hô hấp đang phát triển của bé.

Tốt nhất, mẹ nên kiểm tra chỉ số tia UV và chất lượng không khí (AQI) trước khi cho trẻ ra ngoài tắm nắng.

Khi bé chưa đủ 2 tuần tuổi

Mặc dù vitamin D rất cần thiết, nhưng da trẻ sơ sinh trong 2 tuần đầu tiên còn quá non nớt, hệ điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện, dễ bị tổn thương bởi ánh nắng dù là nhẹ nhất. Trong thời gian này, mẹ nên ưu tiên bổ sung vitamin D qua sữa mẹ và duy trì không gian phòng thoáng đãng, nhiều ánh sáng gián tiếp.

Hậu quả khi tắm nắng cho bé sai cách cần lường trước

Tắm nắng cho bé sai cách, sai thời điểm, sai tư thế hay lạm dụng quá mức, hậu quả để lại không chỉ là làn da ửng đỏ. Có những tổn thương âm thầm bên trong, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe của trẻ mà nhiều bậc phụ huynh không ngờ tới. Chẳng hạn như:

Bỏng da do tia UV, ánh nắng trực tiếp

Làn da của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ mỏng hơn da người lớn khoảng 30%, lớp biểu bì chưa hoàn thiện, nên rất dễ bị tổn thương bởi tia cực tím (UV) trong ánh nắng mặt trời. Nếu để bé tiếp xúc trực tiếp với nắng gắt (từ 9h sáng trở đi), nguy cơ bỏng nắng cấp tính là rất cao.

Biểu hiện thường gặp:

• Da đỏ ửng, nóng rát, sưng nhẹ

• Bé quấy khóc, khó chịu, chán ăn

• Có thể xuất hiện mụn nước hoặc tróc da nếu tiếp xúc lâu

Mất nước, sốc nhiệt, say nắng

Tắm nắng quá lâu hoặc trong điều kiện thời tiết oi bức có thể khiến cơ thể trẻ bị mất nước nghiêm trọng, dẫn đến sốc nhiệt hoặc say nắng, nhất là những ngày nắng nóng mùa hè – đặc biệt nguy hiểm với trẻ sơ sinh chưa biết diễn đạt cảm giác khó chịu.

Các dấu hiệu cảnh báo:

• Môi khô, khát nước, da khô nóng

• Bé lừ đừ, thở gấp, tim đập nhanh

• Có thể kèm theo tiêu chảy nhẹ hoặc nôn

• Bé dễ bị say nắng nếu cho bé tắm nắng không đúng cách

• Bé dễ bị say nắng nếu cho bé tắm nắng không đúng cách

Tăng nguy cơ mắc các bệnh về da

• Tắm nắng sai cách còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý da liễu ở trẻ, đặc biệt là:

• Rôm sảy, viêm da kích ứng: ánh nắng mạnh kết hợp với mồ hôi ứ đọng gây bít lỗ chân lông, phát ban đỏ.

• Chàm sữa (eczema): ánh nắng là tác nhân kích ứng khiến vùng da viêm trở nên nặng hơn.

• Thâm nám, rối loạn sắc tố da: dù hiếm, nhưng nếu da bé bị phơi nắng thường xuyên ở vùng mặt, có thể để lại vết sậm màu không đều.

Tổn thương mắt do ánh sáng mạnh

Đôi mắt của trẻ sơ sinh cực kỳ nhạy cảm. Việc để ánh nắng chiếu trực tiếp vào mắt trong thời gian dài có thể gây:

• Viêm giác mạc, chảy nước mắt sống

• Tổn thương võng mạc do hấp thu quá mức ánh sáng xanh và tia UV

Trong một số trường hợp nặng, trẻ có thể bị giảm thị lực tạm thời, thậm chí tổn thương thị giác vĩnh viễn nếu không được bảo vệ mắt đúng cách khi tắm nắng.

Ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và thần kinh

Tắm nắng vào thời điểm cường độ tia UV cao khiến cơ thể bé sản sinh các gốc tự do – chất gây oxy hóa tế bào. Lâu dần, điều này ảnh hưởng đến sự phát triển tế bào thần kinh, hệ miễn dịch và quá trình trao đổi chất tự nhiên.

Trẻ có thể dễ mắc bệnh vặt, mệt mỏi kéo dài hoặc phản xạ kém hơn so với trẻ được chăm sóc đúng cách.

Tắm nắng cho bé như thế nào? Hướng dẫn cách chăm sóc em bé sơ sinh vào mùa hè

Tùy theo từng giai đoạn phát triển, làn da và hệ miễn dịch của trẻ có sự khác biệt rõ rệt. Do đó, cách tắm nắng cần được điều chỉnh phù hợp với độ tuổi cụ thể để đảm bảo hấp thu vitamin D hiệu quả mà vẫn an toàn tuyệt đối cho làn da non nớt của bé. Vậy tắm nắng cho bé như thế nào mới đúng, an toàn và giúp bé tổng hợp vitamin D tốt nhất? Dưới đây là chi tiết cách tắm nắng cho bé theo từng độ tuổi cha mẹ có thể áp dụng:

Trẻ sơ sinh từ 0–3 tháng tuổi

Đặc điểm da: Mỏng, nhạy cảm, dễ bị mất nước và tổn thương do tia cực tím.

Cách tắm nắng:

• Tắm nắng gián tiếp, qua cửa sổ có ánh nắng chiếu nhẹ, tránh gió lùa.

• Để lộ chân, bàn tay hoặc một phần bắp chân, hạn chế để ánh sáng chiếu vào mặt và ngực.

• Mỗi lần chỉ nên từ 5–7 phút, tối đa 10 phút nếu bé có phản ứng tốt.

• Sau khi tắm nắng, nên lau mồ hôi bằng khăn ấm và giữ ấm lại cho bé.

Trẻ từ 4–6 tháng tuổi

Đặc điểm da: Làn da đã dày hơn một chút, tuy nhiên vẫn dễ tổn thương bởi tia UV.

Cách tắm nắng:

• Có thể ra ngoài không gian thoáng, tránh tiếp xúc trực tiếp với gió mạnh.

• Cho bé nằm hoặc ngồi trên khăn bông sạch, để hở tay, chân, bụng.

• Tắm vào buổi sáng, khoảng 7–8h, kéo dài 10–15 phút tùy thời tiết.

• Có thể cho bé mang kính chống nắng mềm chuyên dụng nếu cần.

• Trẻ hơn 4 tháng tuổi có thể tắm ngoài không gian thông thoáng

• Trẻ hơn 4 tháng tuổi có thể tắm ngoài không gian thông thoáng

Trẻ từ 7–12 tháng tuổi

Đặc điểm da: Da đã bắt đầu có khả năng tự bảo vệ tốt hơn, hoạt động nhiều hơn.

Cách tắm nắng:

• Có thể cho bé tắm nắng khi đang chơi nhẹ ngoài trời, dưới sự giám sát chặt chẽ.

• Tăng dần thời gian lên 15–20 phút mỗi ngày, chia làm 1–2 lần.

• Mặc đồ mỏng, dễ cởi để tăng diện tích tiếp xúc da với ánh sáng.

• Đảm bảo cung cấp đủ nước sau khi tắm nắng (qua sữa mẹ hoặc nước sôi để nguội).

Trẻ từ 1 tuổi trở lên

Đặc điểm da: Hệ miễn dịch và làn da đã phát triển mạnh hơn, thích nghi tốt hơn với môi trường.

Cách tắm nắng:

• Khuyến khích bé tham gia vận động ngoài trời nhẹ nhàng, kết hợp tiếp xúc ánh nắng trực tiếp.

• Tắm nắng buổi sáng hoặc chiều mát, mỗi lần 20–30 phút.

• Đội mũ rộng vành, mặc quần áo sáng màu, che chắn vùng mặt và cổ nếu nắng gắt.

• Có thể bôi kem dưỡng ẩm sau tắm nắng để giúp da hồi phục tốt hơn.

Lưu ý khi cho bé tắm nắng

Bên cạnh việc tìm hiểu tắm nắng cho bé như thế nào, dưới đây là một số lưu ý quan trọng cha mẹ cũng cần nắm rõ để bé được tắm nắng một cách an toàn, lành mạnh:

• Nên tắm nắng buổi sáng sớm (trước 9h), tránh nắng gắt và không phơi nắng quá lâu.

• Chọn nơi thoáng, không gió lùa mạnh, có nắng nhẹ và tránh nền gạch/bê tông nóng.

• Mặc đồ mỏng, sáng màu, để lộ vùng da nhỏ như tay chân, không để ánh nắng chiếu trực tiếp vào mặt hay vùng kín.

• Trẻ dưới 6 tháng không dùng kem chống nắng; từ 6 tháng trở lên chỉ dùng loại dịu nhẹ, có chỉ định.

• Theo dõi biểu hiện khi tắm nắng (da đỏ, khó chịu…), dừng lại ngay nếu bé có dấu hiệu bất thường.

• Tắm nắng mỗi ngày đúng giờ, thời gian vừa đủ, kết hợp bổ sung vitamin D qua ăn uống nếu thiếu nắng.

Tắm nắng cho bé như thế nào phụ thuộc rất nhiều vào thời điểm, môi trường và cách thực hiện. Với các dịch vụ tắm cho trẻ sơ sinh tại nhà, chăm sóc trẻ sơ sinh 24/7 và bảo mẫu trông bé toàn thời gian, đơn vị cam kết mang đến chất lượng dịch vụ tốt nhất.

Link nguồn: https://familymaid.vn/tam-nang-cho-be-nhu-the-nao/